WINTERSWIJK – De discussie rondom de geplande nieuwbouwlocatie De Rikker legt een pijnlijk dilemma bloot. Terwijl de drang naar groei regeert, rijst de vraag of we de oplossing voor het woningtekort wel in het groen moeten zoeken. Moet Winterswijk zijn kostbare natuur opofferen voor een groeimodel dat elders al failliet is verklaard, of is het tijd voor een radicale keuze voor de bestaande bouw?
Het plan is helder: op de locatie De Rikker moeten nieuwe woningen verrijzen om de krimp tegen te gaan. Maar wie door het unieke coulisselandschap wandelt, ziet direct wat er op het spel staat. Elke schep in de grond daar is een definitief verlies van het kapitaal waar Winterswijk zo trots op is: de rust, de natuur en de identiteit als Nationaal Landschap.
De lessen uit de Randstad
Het is een patroon dat we door heel Nederland zien. Gemeenten kiezen vaak voor de 'makkelijke weg': een weiland aan de rand van de bebouwde kom volbouwen. Het is goedkoper voor projectontwikkelaars en het levert snel aantallen op. Maar de sociale prijs is vaak hoog. Zoals we eerder zagen in steden die snel uitbreidden (zoals Tiel en Zaltbommel), creëren dit soort wijken vaak een aanzuigende werking voor import van buitenaf, terwijl de eigen sociale samenhang in de oude kern verwatert.
Bovendien: wie bouwt in het groen, verwaarloost vaak de kansen die er binnenin liggen.
Renovatie als het nieuwe bouwen
Het alternatief ligt niet aan de rand van het dorp, maar in het hart ervan. Winterswijk heeft een aanzienlijk potentieel aan bestaande bouw die schreeuwt om aandacht. Leegstaande verdiepingen boven winkels, verouderde kantoorpanden en woningen die met een grondige renovatie weer decennia mee kunnen.
Waarom zouden we natuur opofferen bij De Rikker, terwijl we in het centrum kansen laten liggen om:
- Woningen te splitsen: Grote, oude huizen kunnen na renovatie plek bieden aan meerdere starters uit de eigen regio.
- Transformatie: Lege panden een nieuwe bestemming geven houdt het centrum levendig zonder extra asfalt.
- Klimaatwinst: Hergebruik van materialen is vele malen duurzamer dan het aanleggen van een nieuwe wijk in een weiland.
Je kunt het maar één keer fout doen
De druk om 'iets te doen' tegen de krimp mag niet leiden tot paniekvoetbal. Als De Rikker eenmaal is volgebouwd, komt de natuur nooit meer terug. Als die groei vervolgens niet de gewenste sociale stabiliteit brengt, maar juist leidt tot de segregatie die middelgrote steden nu plagen, dan zit Winterswijk met de gebakken peren: de natuur kwijt en de sociale problemen rijker.
De focus moet verschuiven. Laat Winterswijk dé gemeente worden die investeert in haar eigen mensen en haar eigen stenen. Door de focus op renovatie te leggen, houden we de natuur intact en versterken we de ziel van het dorp.
De vraag is niet of we moeten bouwen, maar waar we dat doen. Laten we de fouten van de 'groeisteden' niet herhalen. Kies voor de binnenstad en behoud de natuur voor de generaties na ons.