Een alternatieve blik op de Europalaan: waar in Winterswijk de sloopkogel regeert, laat dit voorbeeld zien hoe renovatie van bestaande bouw de karakteristieke jaren '60-esthetiek kan behouden én verduurzamen voor de toekomst.
Wie de afgelopen tijd langs de Europalaan in Winterswijk is gereden, heeft het landschap letterlijk zien veranderen. De karakteristieke portiekflats uit 1967, die decennialang de skyline van dit deel van het dorp bepaalden, maken stapsgewijs plaats voor een ambitieus nieuwbouwproject van woningcorporatie De Woonplaats. Waar vroeger 112 verouderde woningen stonden, verrijzen nu 132 duurzame sociale huurappartementen, verdeeld over vier moderne woongebouwen: De Linde, De Esdoorn, De Beuk en De Den.
De weg naar modernisering
De plannen van De Woonplaats en bouwer Trebbe zijn duidelijk ingegeven door de eisen van de huidige tijd. De oude 'tochtflats' kampten met vochtproblemen en waren energetisch niet meer te redden. De nieuwe gebouwen aan het Alfred Mozerpad zijn daarentegen gasloos, voorzien van bodemwarmtepompen en zonnepanelen, en baden in een groene omgeving die de leefbaarheid moet vergroten. Met de oplevering van het eerste complex, De Linde, in december 2025 is de transformatie van de Europalaan officieel ingezet.
Een knipoog naar het verleden
Toch roept zo'n rigoureuze kaalslag ook vragen op over ons cultuurhistorisch geheugen. Terwijl de nieuwe gebouwen met hun aardetinten en speelse balkons ongetwijfeld meer comfort bieden, verdwijnt daarmee ook een iconisch stukje naoorlogse architectuur. Men kan zich afvragen: had er vanuit het oogpunt van cultuurbehoud niet één 'flatje' bewaard kunnen blijven?
Met een knipoog naar de vroege jaren van Piet Mondriaan in Winterswijk — die immers ook de schoonheid zag in de alledaagse realiteit — had een behouden segment van de oude architectuur kunnen dienen als een monument voor de wederopbouwperiode. Een klein relict van het 'eerlijke beton' uit de jaren '60 had een mooi contrast kunnen vormen met de moderne duurzaamheid. Het zou een blijvende herinnering zijn geweest aan de tijd waarin deze flats nog als het toppunt van modern wonen werden beschouwd, ver voordat de term 'tochtflat' zijn intrede deed.
Uiteindelijk is stadsvernieuwing vaak een kwestie van kiezen tussen nostalgie en noodzaak. In Winterswijk heeft de noodzaak voor goede, betaalbare woningen gewonnen. Terwijl de sloopkogel begin 2026 de tweede flat treft, kijken we vooruit naar 2029, wanneer de hele Europalaan haar nieuwe gezicht definitief zal tonen. De herinnering aan de oude flats zal voortleven in de verhalen van de bewoners, en misschien, heel misschien, in de schaduw van de nieuwe Lindebomen.